Κυνηγετικοί σκύλοι: Υποχρεώσεις και ευζωία σύμφωνα με τον Ν. 4830/2021
Ο κυνηγετικός σκύλος δεν είναι μόνο ένας πολύτιμος συνεργάτης στο κυνήγι. Σύμφωνα με τον Ν. 4830/2021, αποτελεί ζώο συντροφιάς και ειδικότερα σκύλο εργασίας, καθώς χρησιμοποιείται για την άσκηση της κυνηγετικής δραστηριότητας.
Ως ζώο συντροφιάς και σκύλος εργασίας προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία και ο ιδιοκτήτης του έχει συγκεκριμένες υποχρεώσεις που αφορούν τη σήμανση, την καταγραφή, την υγεία, τη διαβίωση και την ευζωία του.
Σκοπός του παρόντος ενημερωτικού φυλλαδίου είναι η παρουσίαση των βασικότερων διατάξεων που αφορούν τους κυνηγετικούς σκύλους, ώστε κάθε ιδιοκτήτης να γνωρίζει τις υποχρεώσεις του, να αποφεύγει παραβάσεις και να εξασφαλίζει στον σκύλο του τις συνθήκες ζωής που απαιτούνται από τον νόμο.
1. Ευζωία: Η βασική υποχρέωση κάθε ιδιοκτήτη
Ο Ν. 4830/2021 θέτει ως θεμελιώδη αρχή την ευζωία όλων των ζώων συντροφιάς,συμπεριλαμβανομένων των κυνηγετικών σκύλων. Η ευζωία δεν σημαίνει μόνο ότι ο σκύλος έχει τροφή και νερό. Σημαίνει ότι ζει σε συνθήκες που διασφαλίζουν τη σωματική και την ψυχική του υγεία, χωρίς πόνο, φόβο, παραμέληση ή άσκοπη ταλαιπωρία.
Ο ιδιοκτήτης οφείλει να παρέχει κατάλληλο κατάλυμα, προστασία από τις καιρικές συνθήκες, τακτική κτηνιατρική φροντίδα, καθημερινή άσκηση και ανθρώπινη επαφή. Παράλληλα, ο σκύλος πρέπει να μπορεί να κινείται, να ξεκουράζεται και να εκδηλώνει τη φυσιολογική του συμπεριφορά.
Οι υποχρεώσεις αυτές βασίζονται στις πέντε θεμελιώδεις ελευθερίες της ευζωίας που προβλέπει ο νόμος: ελευθερία από την πείνα και τη δίψα, από τον πόνο και την ασθένεια, από τον φόβο και την αγωνία, από την άσκοπη ταλαιπωρία και δυνατότητα έκφρασης της φυσιολογικής συμπεριφοράς.
Με απλά λόγια..
Πρόσβαση σε καθαρό νερό και κατάλληλη τροφή
Ο κυνηγετικός σκύλος πρέπει να έχει διαρκώς διαθέσιμο καθαρό και φρέσκο νερό, ιδιαίτερα τους θερμούς μήνες, καθώς και ποιοτική και ισορροπημένη τροφή, ανάλογη με την ηλικία, τη σωματική του κατάσταση και τη δραστηριότητά του. Η σίτιση με κόκκαλα ή αποφάγια δεν καλύπτει τις διατροφικές του ανάγκες, ενώ μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως τραυματισμούς του πεπτικού συστήματος ή εντερική απόφραξη.
Κατάλληλο κατάλυμα
Το κατάλυμα του σκύλου πρέπει να τον προστατεύει αποτελεσματικά από τη βροχή, τον ήλιο, τον αέρα, το κρύο και την υγρασία. Ένα απλό σκυλόσπιτο, εκτεθειμένο στις καιρικές συνθήκες, δεν επαρκεί. Απαιτείται κατάλληλα διαμορφωμένος χώρος με επαρκή σκίαση το καλοκαίρι, προστασία από τις χαμηλές θερμοκρασίες τον χειμώνα και στεγνό σημείο για ανάπαυση.
Καθαρός χώρος διαβίωσης
Ο χώρος όπου ζει ο σκύλος πρέπει να διατηρείται καθαρός. Η τακτική απομάκρυνση των περιττωμάτων και των απορριμμάτων συμβάλλει στην πρόληψη ασθενειών και παρασίτων και αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ευζωία του ζώου.
Άσκηση και ανθρώπινη επαφή
Ο κυνηγετικός σκύλος δεν είναι εργαλείο που χρησιμοποιείται μόνο κατά τη διάρκεια της κυνηγετικής περιόδου. Όπως κάθε ζώο συντροφιάς, χρειάζεται καθημερινή άσκηση, ενασχόληση και επαφή με τον άνθρωπο. Η παρατεταμένη απομόνωση και η έλλειψη ερεθισμάτων επηρεάζουν αρνητικά τη συμπεριφορά και την ψυχική του υγεία. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο κατά τις περιόδους που δεν επιτρέπεται η έξοδος των κυνηγετικών σκύλων για κυνήγι ή εκπαίδευση, οπότε η ευθύνη του ιδιοκτήτη να φροντίζει για την άσκηση και την απασχόλησή τους είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Συμπερασματικά, ο κυνηγετικός σκύλος δεν διαφέρει από κανένα άλλο ζώο συντροφιάς ως προς τις καθημερινές του ανάγκες: χρειάζεται ποιοτική διάδραση με τον άνθρωπο, κοινωνικοποίηση και τακτική άσκηση.
Αλυσόδεση και χώρος διαβίωσης
Η μόνιμη αλυσοδέση απαγορεύεται από τον Ν. 4830/2021. Ακόμη και όταν χρησιμοποιείται κατ’ εξαίρεση, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις δύο ώρες ημερησίως. Ο χώρος διαβίωσης πρέπει να είναι κατάλληλα περιφραγμένος, ώστε ο σκύλος να μπορεί να κινείται με ασφάλεια και να ασκείται καθημερινά.
Το Φιλοζωικό Σωματείο Σάμου θεωρεί ότι ένας χώρος τουλάχιστον 30 τετραγωνικών μέτρων ανά σκύλο αποτελεί μια ελάχιστη πρακτική προϋπόθεση, ώστε το ζώο να μπορεί να κινείται με άνεση.
Η ύπαρξη μεγάλου χώρου, όμως, δεν υποκαθιστά την ανάγκη για καθημερινή έξοδο, άσκηση και ανθρώπινη επαφή
Κοπή αυτιών και ουράς
Παλαιότερα, σε ορισμένες φυλές κυνηγετικών σκύλων συνηθιζόταν η κοπή της ουράς ή των αυτιών.
Σήμερα, η πρακτική αυτή απαγορεύεται από την ελληνική νομοθεσία.
Η κοπή αυτιών ή ουράς επιτρέπεται μόνο όταν υπάρχει τεκμηριωμένος ιατρικός λόγος και πραγματοποιείται από κτηνίατρο για θεραπευτικούς σκοπούς. Η αισθητική ή προληπτική κοπή, ακόμη και σε κυνηγετικούς σκύλους, δεν επιτρέπεται.
2. Ηλεκτρονική σήμανση (microchip) και καταγραφή
Κάθε κυνηγετικός σκύλος πρέπει υποχρεωτικά να φέρει ηλεκτρονική σήμανση (microchip) και να είναι καταχωρισμένος στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ), με την ένδειξη ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΟΣ.
Η διαδικασία πραγματοποιείται αποκλειστικά από πιστοποιημένο κτηνίατρο, ο οποίος καταχωρει τα στοιχεία του σκύλου και του ιδιοκτήτη. Ο ιδιοκτήτης έχει επίσης υποχρέωση να ενημερώνει το Μητρώο άμεσα για κάθε μεταβολή, όπως αλλαγή στοιχείων, μεταβίβαση ή απώλεια του ζώου.
Η ηλεκτρονική σήμανση δεν αποτελεί μόνο νομική υποχρέωση. Είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος ταυτοποίησης ενός σκύλου σε περίπτωση απώλειας, κλοπής ή εγκατάλειψης και συμβάλλει στην προστασία τόσο του ζώου όσο και του νόμιμου ιδιοκτήτη του.
3. Στείρωση ή αποστολή δείγματος DNA
Σύμφωνα με τον Ν. 4830/2021, όπως ισχύει, κάθε ιδιοκτήτης σκύλου οφείλει είτε να στειρώσει το ζώο του είτε να αποστείλει δείγμα γενετικού υλικού (DNA) στο Εργαστήριο Φύλαξης και Ανάλυσης Γενετικού Υλικού Ζώων Συντροφιάς (Ε.Φ.Α.Γ.Υ.Ζ.Σ.).
Με τον Ν. 5225/2025 παρ. 112, τροποποιήθηκε η παρ. 9 του άρθρου 46 του Ν. 4830/2021 και η καταληκτική ημερομηνία μετατέθηκε στην 1η Ιανουαρίου 2026. Μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιευθεί νέα νομοθετική ρύθμιση που να προβλέπει περαιτέρω παράταση.
Σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης δεν έχει προχωρήσει ούτε σε στείρωση ούτε σε αποστολή DNA, από την 01/02026 και μετά:
-επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 1.000 ευρώ,
-χορηγείται προθεσμία τριών (3) μηνών για συμμόρφωση,
-εάν η προθεσμία παρέλθει χωρίς συμμόρφωση, το πρόστιμο επιβάλλεται εκ νέου.
Ιδιαίτερα για τους κυνηγούς: σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 7 του Ν. 4830/2021, εάν ο κυνηγετικός σκύλος δεν είναι σημανμένος, καταχωρισμένος στο ΕΜΖΣ και δεν έχει είτε στειρωθεί είτε αποσταλεί δείγμα DNA, προβλέπεται αφαίρεση της άδειας θήρας για δύο (2) έτη.
4. Εμβολιασμός και κτηνιατρική φροντίδα, αποπαρασίτωση
Η καλή υγεία του κυνηγετικού σκύλου αποτελεί ευθύνη του ιδιοκτήτη.
Ο νόμος υποχρεώνει κάθε ιδιοκτήτη να μεριμνά για τον ετήσιο εμβολιασμό, όπου αυτός προβλέπεται, καθώς και για την τακτική κτηνιατρική εξέταση του ζώου. Όλες οι ιατρικές πράξεις και οι εμβολιασμοί πρέπει να καταγράφονται στο ηλεκτρονικό βιβλιάριο υγείας ή στο διαβατήριο του σκύλου.
Η πρόληψη προστατεύει τόσο τον ίδιο τον σκύλο όσο και τη δημόσια υγεία, ενώ διασφαλίζει ότι ο ιδιοκτήτης συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
5. Η εγκατάλειψη αποτελεί ποινικό αδίκημα
Η εγκατάλειψη ενός κυνηγετικού σκύλου απαγορεύεται αυστηρά. Εάν ένας ιδιοκτήτης δεν μπορεί πλέον να διατηρεί το ζώο του, δεν επιτρέπεται να το αφήσει ελεύθερο ή να το εγκαταλείψει στην ύπαιθρο.
Ιδιαίτερα για τους κυνηγούς, η εγκατάλειψη κυνηγετικού σκύλου ή των απογόνων του έχει μία ακόμη σοβαρή συνέπεια: την οριστική αφαίρεση της άδειας θήρας, πέρα από τις ποινικές και διοικητικές κυρώσεις που προβλέπει ο Ν. 4830/2021.
6. Υποχρεώσεις κατά τη διάρκεια του κυνηγιού
Κατά τη μετακίνηση για κυνήγι ή εκπαίδευση, ο ιδιοκτήτης κυνηγετικού σκύλου οφείλει να έχει μαζί του το διαβατήριο του σκύλου ή εκτυπωμένο αντίγραφο του ηλεκτρονικού βιβλιαρίου.
Κατά τη διάρκεια του κυνηγιού ή της εκπαίδευσης, οι κυνηγετικοί σκύλοι εξαιρούνται από την υποχρέωση να βρίσκονται δεμένοι με λουρί. Η εξαίρεση αυτή ισχύει μόνο όσο εκτελούν τον σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιούνται.
Μην ξεχνάτε να έχετε πάντα μαζί σας άφθονο καθαρό, δροσερό νερό, ιδιαίτερα τους θερμούς μήνες, ώστε ο σκύλος σας να παραμένει σωστά ενυδατωμένος. Επίσης, είναι σημαντικό να υπάρχει πάντα διαθέσιμο ένα πλήρως εξοπλισμένο κιτ πρώτων βοηθειών για την άμεση αντιμετώπιση τυχόν μικροτραυματισμών ή έκτακτων περιστατικών.
7. Μετακίνηση κυνηγετικού σκύλου – Μέσα μεταφοράς
Αναφορικά με τη χρήση κουτιών μεταφοράς κυνηγετικών σκύλων σε οχήματα, αυτή υπό προϋποθέσεις επιτρέπεται σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 7 του Ν. 4830/2021 «Τα μέσα μεταφοράς του κυνηγετικού σκύλου είναι κατάλληλα με επαρκή χώρο, φωτισμό και αερισμό και να ικανοποιούν τις φυσιολογικές ανάγκες του ζώου» και ελλείψει άλλης ειδικότερης διάταξης.
Εν προκειμένου η τοποθέτηση των εν λόγω κουτιών στο όχημα θα πρέπει γίνεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις του άρθρου 36 του ν. 5209/2025. Για τις σχετικές, δε, παραβάσεις που αφορούν φορτηγά οχήματα (εάν μεταφέρονται με αυτά) έχουν εφαρμογή οι ειδικές, περί αυτών διατάξεις, του Ν. 3446/2006 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.8. Αναπαραγωγή κυνηγετικών σκύλων
Η γέννα απαιτεί προηγούμενη άδεια
Η γέννα κυνηγετικού σκύλου δεν πραγματοποιείται χωρίς προηγούμενη έγκριση. Σύμφωνα με τον Ν. 4830/2021, ο ιδιοκτήτης που επιθυμεί να αναπαράγει το ζώο του πρέπει να υποβάλει αίτηση άδειας αναπαραγωγής πριν από την εγκυμοσύνη.
https://pet.gov.gr/aitisi-adeias-anaparagogis/
Η διαδικασία αφορά τον ιδιοκτήτη της θηλυκής σκύλας, ο οποίος πρέπει να δηλώσει τα στοιχεία του ζώου και του αρσενικού γεννήτορα και κατόπιν ο ιδιοκτήτης του αρσενικού να αποδεχθεί την αίτηση.
Η άδεια αναπαραγωγής εγκρίνεται ή απορρίπτεται μετά από εισήγηση της αρμόδιας επιτροπής του Δήμου.
Η υπεύθυνη αναπαραγωγή προστατεύει τη μητέρα, τα κουτάβια και συμβάλλει στη μείωση των εγκαταλείψεων.
Η αίτηση πρέπει να γίνει πριν από την εγκυμοσύνη της θηλυκής σκύλας και η αναπαραγωγή μπορεί να συμβεί μόνο ΜΙΑ ΦΟΡΑ.
Η πραγματοποίηση γέννας χωρίς την προβλεπόμενη διαδικασία δεν αποτελεί νόμιμη αναπαραγωγή, ενώ το διοικητικό πρόστιμο είναι 3.000€.
ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ
Μη τήρηση κανόνων ευζωίας ή της κτηνιατρικής εξέτασης του ζώου ή του ετήσιου εμβολιασμού του: 1000€
Παράλειψη εμπρόθεσμης σήμανσης και καταγραφής σκύλου ή δήλωσης της απώλειας του ζώου συντροφιάς, καθώς και παράλειψη καταχώρησης στο ΕΜΖΣ όλων των απαττούμενων στοιχείων που αφορούν τον ιδιοκτήτη ή το ζώο συντροφιάς και τυχόν μεταβολών τους: 300€
Μη κατοχή ενημερωμένου διαβατηρίου ή αντιγράφου ηλεκτρονικού βιβλιαρίου του κυνηγετικού σκύλου σε οποιαδήποτε μετακίνηση του ζώου: 500 €
Χωρίς στείρωση ή DNA: 1.000 €
Παράνομη γέννα: 3.000 €
Εγκατάλειψη: 5.000 – 15.000 €
Εγκατάλειψη νεογέννητων: 30.000 έως 50.000 ευρώ για κάθε ζώο και για κάθε περιστατικό
Δηλητηρίαση (φόλα), πυροβολισμό (πρόκληση τραύματος ή θάνατος ζώου) 30.000 – 50.000 €, ανά ζώο
Διαδικτυακές ή έντυπες αγγελίες α) για ζευγάρωμα ζώων συντροφιάς ή β) για πώληση σκύλων: 1000€
Η υπεύθυνη φροντίδα ενός κυνηγετικού σκύλου δεν είναι μόνο νομική υποχρέωση, αλλά και πράξη σεβασμού προς το ζώο και το περιβάλλον. Με σωστή μέριμνα, εκπαίδευση και τήρηση των προβλεπόμενων κανόνων, συμβάλλουμε όλοι στην ευζωία των ζώων και στη συνύπαρξη με ασφάλεια και υπευθυνότητα.
Υπεύθυνος ιδιοκτήτης σημαίνει: Υγιής, Ασφαλής και Ευτυχισμένος σκύλος!
